Μισθολογική διαφάνεια: τι μπορείτε να ζητήσετε από τον εργοδότη από 1/11
Ο εργατολόγος Μάριος Καρύδης εξηγεί τα δικαιώματα ενημέρωσης πριν και μετά την πρόσληψη, το γραπτό αίτημα, την προθεσμία δύο μηνών και την προστασία από αντίποινα.
Γράφει ο Μάριος Καρύδης — Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Εργατολόγος
Κείμενο: 25 Οκτωβρίου 2026 · Δημοσίευση στο AppiSToS: 27 Οκτωβρίου 2026.
Από την 1η Νοεμβρίου 2026 ο μισθός παύει να είναι «επτασφράγιστο μυστικό». Με τον ν. 5316/2026, που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970, κάθε εργαζόμενος και κάθε υποψήφιος αποκτά συγκεκριμένα δικαιώματα ενημέρωσης για τις αποδοχές. Οι νέες υποχρεώσεις ισχύουν για όλους τους εργοδότες, ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων.
Στόχος του νόμου είναι να γίνει ορατή, και άρα ελέγξιμη, η διαφορά αμοιβών ανδρών και γυναικών για την ίδια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας. Στην πράξη όμως τα νέα δικαιώματα ωφελούν κάθε εργαζόμενο που θέλει να ξέρει αν αμείβεται δίκαια. Οι σχετικές διατάξεις ενσωματώθηκαν στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) και ισχύουν από 1/11/2026 (άρθρο 48 παρ. 2 ν. 5316/2026). Ακολουθεί τι μπορείτε να ζητήσετε, πότε και πώς.
Πριν προσληφθείτε
Αν διεκδικείτε μια θέση εργασίας, ο νόμος σας δίνει τρία νέα εργαλεία:
- Δικαιούστε να μάθετε τον μισθό πριν από τη συνέντευξη. Μπορείτε να ζητήσετε τον αρχικό μισθό ή το εύρος αποδοχών της θέσης, με βάση αντικειμενικά κριτήρια. Δικαιούστε επίσης να μάθετε ποια συλλογική σύμβαση εφαρμόζεται. Αν δεν γίνει συνέντευξη, η πληροφορία δίνεται πριν από τη σύναψη της σύμβασης.
- Δεν σας ρωτούν πόσα παίρνατε πριν. Ο εργοδότης δεν επιτρέπεται να ζητά το μισθολογικό σας ιστορικό, ούτε στην αίτηση ούτε στη συνέντευξη. Έτσι μια χαμηλή αμοιβή του παρελθόντος δεν «σας ακολουθεί» στη νέα δουλειά.
- Ουδέτερες αγγελίες (άρθρο 41 ΚΕΔ). Οι αγγελίες και η διαδικασία επιλογής δεν πρέπει να περιέχουν αναφορές σε φύλο ή οικογενειακή κατάσταση.
Ενώ εργάζεστε
Το σημαντικότερο νέο δικαίωμα είναι το γραπτό αίτημα πληροφόρησης. Μπορείτε να ζητήσετε από τον εργοδότη:
- το δικό σας επίπεδο αποδοχών, και
- τον μέσο όρο αποδοχών, χωριστά για άνδρες και γυναίκες, στην κατηγορία εργαζομένων που κάνουν την ίδια ή ισάξια εργασία με εσάς.
Ο εργοδότης οφείλει να απαντήσει εντός δύο μηνών. Οφείλει επίσης να ενημερώνει κάθε χρόνο το προσωπικό ότι έχει αυτό το δικαίωμα (άρθρο 56Α ΚΕΔ). Το αίτημα μπορείτε να το υποβάλετε και μέσω των εκπροσώπων των εργαζομένων ή του Συνηγόρου του Πολίτη. Ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί αν το αίτημα είναι προδήλως δυσανάλογο ή καταχρηστικό, για παράδειγμα επειδή επαναλαμβάνεται· τότε μπορείτε να ζητήσετε τα στοιχεία μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη, που κρίνει αν το αίτημα είναι βάσιμο.
Τι δεν μπορείτε να ζητήσετε: τον μισθό συγκεκριμένου συναδέλφου. Τα στοιχεία δίνονται ως μέσοι όροι, για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων. Εφαρμόζονται επιπλέον οι ειδικές εγγυήσεις όταν ακόμη και οι μέσοι όροι μπορούν να αποκαλύψουν την αμοιβή αναγνωρίσιμου εργαζομένου.
Δύο ακόμη αλλαγές με πρακτική σημασία:
- Τέλος οι ρήτρες «μισθολογικής σιωπής». Όρος της σύμβασης ή του κανονισμού που σας απαγορεύει να πείτε πόσα παίρνετε δεν σας δεσμεύει, όταν μιλάτε για να διεκδικήσετε ίση αμοιβή.
- Προστασία από αντίποινα. Ο εργοδότης δεν μπορεί να σας μεταχειριστεί δυσμενώς επειδή διεκδικήσατε ίση αμοιβή, με διαμαρτυρία, καταγγελία ή προσφυγή σε αρχή ή δικαστήριο (άρθρο 44 ΚΕΔ).
Αν διαπιστώσετε διάκριση
Ο νόμος ενισχύει σημαντικά τη θέση του εργαζομένου σε μια διαφορά για ίση αμοιβή:
- Αντιστροφή του βάρους απόδειξης. Αρκεί να επικαλεστείτε πραγματικά περιστατικά που δείχνουν πιθανή διάκριση. Τότε ο εργοδότης πρέπει να αποδείξει ότι δεν υπήρξε. Αν ο εργοδότης δεν τήρησε τις υποχρεώσεις διαφάνειας, αυτό στρέφεται εναντίον του, εκτός αν η παράβαση ήταν προδήλως ακούσια και ήσσονος σημασίας (άρθρο 54 ΚΕΔ). Το δικαστήριο μπορεί επίσης να διατάξει τον εργοδότη να προσκομίσει τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει στην κατοχή του, ακόμη και εμπιστευτικά.
- Πλήρης αποζημίωση χωρίς ανώτατο όριο. Περιλαμβάνει τις διαφορές αποδοχών και τους τόκους, την απώλεια εισοδήματος και επαγγελματικών ευκαιριών, και την ηθική βλάβη (άρθρο 53 ΚΕΔ).
- Η προθεσμία τρέχει από τη γνώση. Η παραγραφή δεν αρχίζει πριν μάθετε την παράβαση ή οφείλατε εύλογα να τη μάθετε. Ο νόμος τεκμαίρει, μαχητά, ότι τη μάθατε όταν λάβατε τα μισθολογικά στοιχεία ή όταν έληξε η σχέση εργασίας. Δικαστική προστασία έχουν και πρώην εργαζόμενοι.
- Σε ποιους απευθύνεστε. Στην Επιθεώρηση Εργασίας συστήνεται ειδικό Τμήμα για την ίση μεταχείριση και την ίση αμοιβή. Η Επιθεώρηση μπορεί να διατάξει τον εργοδότη να άρει την παράβαση, με επαναλαμβανόμενο πρόστιμο ανά τρίμηνο αν δεν συμμορφωθεί. Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι ο φορέας ισότητας και δέχεται καταγγελίες, για παράδειγμα όταν ο εργοδότης δεν απαντά στο αίτημά σας.
Τι να κάνετε στην πράξη
- Υποβάλετε το αίτημα γραπτώς, με email ή με έγγραφο που πρωτοκολλείται, ώστε να αποδεικνύεται η ημερομηνία.
- Σημειώστε την προθεσμία: δύο μήνες από την υποβολή.
- Κρατήστε αντίγραφα της σύμβασης, των μισθοδοτικών καταστάσεων και της αλληλογραφίας.
- Αν δεν πάρετε απάντηση ή η απάντηση είναι ελλιπής, μπορείτε να απευθυνθείτε στον Συνήγορο του Πολίτη ή στην Επιθεώρηση Εργασίας, και να ζητήσετε νομική συμβουλή για τα επόμενα βήματα.
Ένα απλό υπόδειγμα αιτήματος
Προς [επωνυμία εργοδότη]
Σύμφωνα με τον ν. 5316/2026, παρακαλώ να με ενημερώσετε εγγράφως για: α) το ατομικό μου επίπεδο αποδοχών και β) τα μέσα επίπεδα αποδοχών, κατανεμημένα ανά φύλο, για την κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν την ίδια ή ισάξια εργασία με τη δική μου.
[Ονοματεπώνυμο, θέση, ημερομηνία, υπογραφή]
Σημαντικό: η 1η Νοεμβρίου δεν είναι προθεσμία για να υποβάλετε κάτι. Είναι η ημερομηνία από την οποία μπορείτε να ασκήσετε τα δικαιώματα αυτά. Οι υποχρεωτικές εκθέσεις για το μισθολογικό χάσμα αφορούν επιχειρήσεις με 100 και άνω εργαζόμενους· οι μεγαλύτερες (250+) υποβάλλουν την πρώτη έως 7/6/2027.
Μάριος Καρύδης
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω – Εργατολόγος
Αγίου Φανουρίου 55, Βύρωνας · 695 564 8719 · marioskarydes2@gmail.com
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη νομική συμβουλή.