Ορμούζ: το σοκ στο πετρέλαιο και η μερική επιστροφή των ροών
Η σχεδόν διακοπή της κυκλοφορίας από το Στενό του Ορμούζ εκτίναξε την ανησυχία για το πετρέλαιο. Σήμερα καταγράφεται μερική ανάκαμψη των ροών, με την αγορά να παραμένει ασταθής.
Η διαδρομή του σοκ
Το Στενό του Ορμούζ έγινε το επίκεντρο της ενεργειακής κρίσης μετά την πολεμική σύγκρουση που άρχισε στα τέλη Φεβρουαρίου. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) περιέγραψε τη διέλευση ως σχεδόν διακοπείσα: από περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως πριν από τη σύγκρουση, οι ροές πετρελαίου μέσω του στενού υποχώρησαν κατά μέσο όρο σε 2,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο. Η παραγωγή και οι εξαγωγές στον Περσικό Κόλπο επηρεάστηκαν, ενώ τα εναλλακτικά δίκτυα αγωγών δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν πλήρως τη θαλάσσια δίοδο.
Η τιμή ανέβηκε, ύστερα μεταβλήθηκε ξανά
Στην έκθεση της 11ης Σεπτεμβρίου, ο IEA κατέγραφε συμβόλαια Brent γύρω στα 105 δολάρια το βαρέλι, περίπου 45% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Η πίεση ήταν ακόμη πιο έντονη στα διυλισμένα προϊόντα, ιδιαίτερα στο ντίζελ, καθώς οι εξαγωγές από τον Κόλπο είχαν περιοριστεί και τα αποθέματα μειώνονταν. Δεν πρόκειται για μία τιμή που αυξάνεται κάθε μέρα με τον ίδιο ρυθμό: οι ειδήσεις για διαπραγματεύσεις, επιθέσεις, αγωγούς και νέες φορτώσεις προκαλούν αντίθετες κινήσεις ακόμη και μέσα στην ίδια εβδομάδα.
Τι άλλαξε στα τέλη Σεπτεμβρίου
Οι διελεύσεις δεν είναι μηδενικές. Προκαταρκτικά στοιχεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων της Kpler, που μετέδωσε το Reuters στις 28 Σεπτεμβρίου, εκτιμούσαν ότι οι εξαγωγές αργού μέσω Ορμούζ θα έφταναν περίπου τα 9,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο. Οι συνολικές εξαγωγές αργού βασικών παραγωγών της περιοχής παρέμεναν κάτω από το επίπεδο πριν από τη σύγκρουση. Το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου επανεκκίνησαν φορτώσεις μέσω της σαουδαραβικής διαδρομής προς την Ερυθρά Θάλασσα. Στις 16:06 ώρα Ελλάδας το Reuters κατέγραφε το Brent στα 103,32 δολάρια το βαρέλι, πτώση 1,86% σε σχέση με το προηγούμενο κλείσιμο. Είναι στιγμιότυπο αγοράς της 29ης Σεπτεμβρίου, όχι σταθερή ή ζωντανή τιμή.
Ο λογαριασμός στην Ελλάδα
Η ελληνική οικονομία επηρεάζεται από το κόστος εισαγόμενου πετρελαίου, μεταφορών και καυσίμων, όμως η διεθνής τιμή του Brent δεν μετατρέπεται αυτόματα και με το ίδιο ποσοστό σε τιμή αντλίας ή λογαριασμό ενέργειας. Μεσολαβούν οι τιμές προϊόντων, η διύλιση, η ισοτιμία, η φορολογία και ο χρόνος προμήθειας. Το κρίσιμο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις είναι η διάρκεια της διαταραχής και η διαθεσιμότητα, ιδίως του ντίζελ. Οι προβλέψεις για την επόμενη τιμή παραμένουν αβέβαιες όσο η ασφάλεια της διέλευσης και η παραγωγή δεν έχουν αποκατασταθεί.