Τουρκολιβυκό μνημόνιο: κοινή δήλωση πέντε κρατών και ΕΕ
Ο Γεραπετρίτης εκφώνησε στη Νέα Υόρκη τη δήλωση Ελλάδας, Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, ΗΑΕ και ΕΕ. Κοινή διπλωματική θέση, χωρίς νέα οριοθέτηση ή απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ενημέρωση 26.10.2026 · 20:00, ώρα Αθήνας — Τι άλλαξε
Κοινή δήλωση εξ ονόματος Ελλάδας, Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Ευρωπαϊκής Ένωσης εκφώνησε στη Νέα Υόρκη στις 26 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Το Υπουργείο Εξωτερικών δημοσίευσε το πλήρες κείμενο· η εξέλιξη επιβεβαιώνεται και από το ρεπορτάζ της ΕΡΤ.
Οι συμμετέχοντες εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις της λιβυκής κοινοβουλευτικής κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου στην περιφερειακή σταθερότητα. Κατά την κοινή τους θέση, το μνημόνιο παραβλέπει δικαιώματα παράκτιων κρατών και νησιών, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να θεμελιώσει οριοθέτηση ή έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.
Το κείμενο στηρίζει την επανένωση των λιβυκών θεσμών και την ειρηνική επίλυση διαφορών. Καταγράφει επίσης την ετοιμότητα της Ελλάδας να συνεχίσει τις διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για θαλάσσιες ζώνες.
Το νέο στοιχείο είναι η κοινή διπλωματική παρέμβαση πέντε κρατών και ΕΕ. Δεν ανακοινώνεται νέα συμφωνία οριοθέτησης, κύρωση ή δικαστική απόφαση. Η δήλωση δεν παρουσιάζεται ως απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Προηγούμενες ενημερώσεις — ιστορικό
Ενημέρωση 22.10.2026 · 17:08, ώρα Αθήνας — Τι άλλαξε
Οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι συμφώνησαν στις 22 Οκτωβρίου να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις με στόχο την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου της συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ. Τον στόχο αναφέρει επίσημη ανάρτηση του ελληνικού ΥΠΕΞ.
Η πρωτότυπη ανακοίνωση του αιγυπτιακού Υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαιώνει την τηλεφωνική επικοινωνία και τη συνέχιση του διαλόγου για τα θαλάσσια σύνορα με βάση το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS. Αναφέρει επίσης ότι οι υπουργοί απέρριψαν τη λιβυκή κοινοβουλευτική επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η εξέλιξη αφορά συμφωνία συνέχισης διαβουλεύσεων. Δεν ανακοινώνονται νέο υπογεγραμμένο κείμενο, νέες συντεταγμένες, ημερομηνία ολοκλήρωσης ή κυρώσεις. Η απόρριψη του μνημονίου αποδίδεται στη θέση των δύο κυβερνήσεων· δεν αποτελεί νέα δικαστική κρίση.
Προηγούμενες ενημερώσεις — ιστορικό
Ενημέρωση 20.10.2026 · 23:02, ώρα Αθήνας — Τι άλλαξε:
Την αλληλεγγύη τους προς Ελλάδα και Κύπρο επαναβεβαιώνουν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε κοινή δήλωση της 20ής Οκτωβρίου 2026.
Εκφράζουν λύπη για τη λιβυκή κοινοβουλευτική επικύρωση και επαναλαμβάνουν τη θέση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 2019: κατά την ευρωπαϊκή αξιολόγηση, το μνημόνιο παραβιάζει δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμβαδίζει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρο. Επαναλαμβάνουν επίσης την αντίθεση σε εξωτερικές παρεμβάσεις στη Λιβύη.
Πρόκειται για νέα δημόσια διπλωματική παρέμβαση, όχι νέα δικαστική απόφαση. Το κείμενο δεν ανακοινώνει κυρώσεις. Η αρχική ελληνική αντίδραση διατηρείται παρακάτω ως ιστορικό.
Προηγούμενες ενημερώσεις — ιστορικό
Την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 απορρίπτει η Ελλάδα, με επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών στις 20 Οκτωβρίου 2026. Η αντίδραση ακολουθεί την κοινοβουλευτική εξέλιξη στη Λιβύη και αποτελεί νέο δημόσιο διπλωματικό βήμα της Αθήνας.
Η θέση για τις θαλάσσιες ζώνες
Το ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η έγκριση δεν θεραπεύει τα νομικά ελαττώματα του μνημονίου και ότι αυτό θίγει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής. Επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS και το εθιμικό δίκαιο ως προς τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Κατά την ελληνική θέση, Τουρκία και Λιβύη δεν έχουν τις αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που θα θεμελίωναν τη συγκεκριμένη οριοθέτηση. Αυτές είναι οι νομικές θέσεις του ελληνικού υπουργείου· η ανακοίνωση δεν συνιστά νέα απόφαση διεθνούς δικαστηρίου.
Ενημέρωση εταίρων, χωρίς εξειδίκευση επόμενων μέτρων
Το υπουργείο αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει εταίρους και συμμάχους και προαναγγέλλει ενδεδειγμένες ενέργειες για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Καλεί επίσης τη λιβυκή πλευρά να αποφύγει ενέργειες που, κατά την Αθήνα, παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα.
Δεν κατονομάζονται στην ανακοίνωση νέα αντίμετρα, συγκεκριμένη προσφυγή ή χρονοδιάγραμμα ενεργειών. Δεν τεκμαίρεται επομένως ότι έχει ήδη κινηθεί μια τέτοια διαδικασία. Η λιβυκή κοινοβουλευτική έγκριση και η ελληνική απόρριψή της είναι διακριτά γεγονότα· δεν παρουσιάζονται ως συμφωνημένη οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.